Chi tiết - Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Hành trình một thế kỷ hồi sinh trên vùng đất lửa

Năm 1926, nhà thực vật học người Pháp Eugène Poilane đã đưa những cây cà phê đầu tiên đến trồng tại vùng đất Khe Sanh. Trải qua một thế kỷ với nhiều thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là những năm tháng chiến tranh khốc liệt và những biến động của thị trường, cây cà phê Arabica vẫn bền bỉ bén rễ, sinh trưởng và từng bước trở thành cây trồng chủ lực ở phía Tây Quảng Trị.

Cà phê Khe Sanh - Tinh hoa từ vùng đất lửa Quảng Trị

Từ một vùng đất từng chịu nhiều đau thương, mất mát, Khe Sanh hôm nay đang từng bước khẳng định vị thế của một vùng sản xuất cà phê Arabica có chất lượng. Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù cùng những thay đổi trong phương thức canh tác, thu hái và sơ chế đã góp phần tạo nên những sản phẩm cà phê mang hương vị riêng của vùng đất và con người Quảng Trị. Đặc biệt, với quy trình chăm sóc, thu hái và sơ chế chuẩn hóa, chú trọng thu hái quả chín đạt trên 95%  đã góp phần nâng cao chất lượng và giá trị của cà phê Khe Sanh. Đưa Cà phê Khe Sanh không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp nổi trội của Quảng Trị mà còn mang trong mình câu chuyện về đất và người, về sự hồi sinh của một vùng đất từng đi qua chiến tranh và khát vọng vươn lên trong thời kỳ hội nhập.

Hành trình 100 năm của cây cà phê cũng là hành trình hình thành và phát triển của cộng đồng những người trồng cà phê, các hợp tác xã, doanh nghiệp và những người đang từng ngày gìn giữ, phát triển vùng nguyên liệu cà phê Quảng Trị. Từ những vườn cà phê truyền thống, sản phẩm đang từng bước được tiếp cận theo hướng cà phê đặc sản, sản xuất bền vững, gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch nông nghiệp.

“Cà phê Hòa bình - Make coffee not war”: Kết nối lịch sử với tương lai

Chuỗi hoạt động “Theo dấu chân 100 năm Cà phê Khe Sanh (1926 - 2026)” sẽ diễn ra từ ngày 24/10 đến ngày 26/10/2026 với thông điệp “Cà phê Hòa bình - Make coffee not war”, nhằm  kết nối câu chuyện lịch sử của vùng đất Khe Sanh với những giá trị của hòa bình, hợp tác và phát triển. Lễ khai mạc diễn ra lúc 20 giờ 10 phút ngày 24/10/2026 tại xã Khe Sanh, được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh - Truyền hình Quảng Trị và livestream trên các nền tảng số.

Trong 3 ngày diễn ra chương trình, chuỗi hoạt động sẽ mở ra không gian kết nối toàn diện giữa lịch sử, văn hóa, kinh tế và du lịch với 4 hoạt động chính:

1. Trưng bày, triển lãm “Ký ức 100 năm cà phê Khe Sanh - Từ lịch sử đến hội nhập” (24/10 - 26/10/2026): Không gian trưng bày giới thiệu phim tư liệu, hiện vật lịch sử; triển lãm ảnh đẹp, sản phẩm OCOP và cà phê đặc sản. Điểm đột phá của triển lãm là việc hiện đại hóa hình ảnh cà phê Khe Sanh thích ứng xu thế toàn cầu: công bố bản đồ số vùng trồng, mã số vùng trồng, chỉ dẫn địa lý, câu chuyện số của sản phẩm và định hướng sản xuất đáp ứng Quy định chống mất rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR). Bên cạnh đó là gian hàng giao lưu văn hóa, thưởng thức cà phê cùng các tỉnh bạn nước CHDCND Lào.

2. Hội thảo “Phát triển cà phê Khe Sanh bền vững - Kết nối đầu tư, nâng tầm giá trị” (Chiều 26/10/2026): Diễn đàn chuyên sâu do Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, tập trung thảo luận các giải pháp phát triển cà phê đặc sản, cà phê nông lâm kết hợp, canh tác hữu cơ thích ứng với biến đổi khí hậu. Tại đây, tỉnh Quảng Trị sẽ công bố Danh mục các dự án kêu gọi đầu tư vào chế biến sâu, logistics, du lịch trải nghiệm, đồng thời tổ chức ký kết các biên bản ghi nhớ bao tiêu sản phẩm và hỗ trợ vốn, kỹ thuật cho người dân.

3. Hội thi “Nhà nông đua tài - Cà phê Khe Sanh” (Sáng 26/10/2026): Sân chơi sôi nổi do Hội Nông dân tỉnh chủ trì nhằm nâng cao kiến thức kỹ thuật canh tác, thu hoạch, liên kết chuỗi giá trị. Tỉnh cũng sẽ trao tặng danh hiệu “Nông dân trồng cà phê tiêu biểu” và vinh danh các tổ chức, cá nhân có đóng góp xuất sắc cho thương hiệu.

4. Trải nghiệm du lịch “Theo dấu chân 100 năm Cà phê Khe Sanh”: Đưa du khách hòa mình vào không gian văn hóa bản địa của các dân tộc Vân Kiều, Pa Cô qua ẩm thực, nhạc cụ truyền thống, tham quan các tour/tuyến du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp tại các xã Khe Sanh, Hướng Phùng, Tân Lập, A Dơi.

Kỳ vọng bước ngoặt phát triển mới

Chuỗi sự kiện “Theo dấu chân 100 năm Cà phê Khe Sanh” dự kiến thu hút đông đảo đại biểu từ các Bộ, ngành Trung ương, Lãnh đạo tỉnh, Đại sứ quán các nước tại Việt Nam, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và hàng ngàn du khách trong và ngoài tỉnh.

Đại diện Ban Tổ chức, bà Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết: “Chuỗi hoạt động không chỉ dừng lại ở việc tri ân quá khứ mà quan trọng hơn là đặt nền móng cho 100 năm tiếp theo của cà phê Khe Sanh. Việc đẩy mạnh chỉ dẫn địa lý, chuyển đổi số, liên kết chuỗi nông - lâm kết hợp bền vững sẽ giúp nâng cao sinh kế cho bà con vùng biên giới, nâng tầm giá trị nông sản Quảng Trị trên thị trường quốc tế”.

Với sự chuẩn bị chu đáo, chuyên nghiệp và sự đồng lòng của chính quyền cùng cộng đồng, chỗi sự kiện “Theo dấu chân 100 năm Cà phê Khe Sanh” hứa hẹn sẽ để lại dấu ấn đậm nét trong lòng du khách, góp phần định vị thương hiệu du lịch - nông nghiệp xanh bền vững cho tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn mới.

Thu Lan