Chi tiết - Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Tham dự buổi lễ có đồng chí Lê Thị Ngọc Hà, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị; lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đông Trạch; đại diện các phòng, ban, ngành, đoàn thể địa phương, các bậc cao niên cùng đông đảo con cháu dòng họ Hồ Văn và Nhân dân địa phương.

Hơn ba thế kỷ trước, từ những bước chân khai phá của thủy tổ Hồ Văn Giao trên vùng đất Thuận Cô Nam vào năm 1643, các thế hệ họ Hồ Văn đã nối tiếp nhau gây dựng cuộc sống, mở mang quê hương. Công lao ấy được triều Nguyễn ghi nhận bằng sắc phong năm Khải Định thứ 9 (1924), tôn thuỷ tổ Hồ Văn Giao là “Linh Phò Dực Bảo Trung Hưng tôn thần”, minh chứng cho sự tôn kính của Nhà nước phong kiến đối với những người có công khai khẩn, lập làng.

Đồng chí Lê Thị Ngọc Hà – Phó Giám đốc Sở VHTTDL trao Bằng xếp hạng di tích cho UBND xã Đông Trạch

Dòng họ Hồ Văn hình thành và phát triển, qua mỗi thế hệ, những con người của dòng họ đã để lại những dấu ấn khác nhau trong đời sống quê hương. Đặc biệt, trong số những người con tiêu biểu của dòng họ có Tiến sĩ Hồ Văn Trị - người đỗ Cử nhân năm 1840 và đỗ Đệ tam giáp Đồng Tiến sĩ xuất thân năm 1841 dưới triều vua Thiệu Trị. Sau khi đỗ đạt, ông được bổ nhiệm làm Biên tu Hàn lâm viện và sau đó giữ chức Tri phủ. Tấm gương của ông đã trở thành biểu tượng đẹp cho truyền thống khoa bảng, hiếu học của dòng họ Hồ Văn và quê hương.

Cùng với Hồ Văn Trị, các nhân vật như Hồ Văn Thành, Hồ Văn Tài, Hồ Văn Thừa cũng để lại những dấu ấn riêng trong hoạt động phục vụ triều đình, vận tải đường thủy, quân vụ và đóng góp cho cộng đồng. Qua đó cho thấy truyền thống của dòng họ không chỉ được thể hiện ở con đường khoa bảng mà còn ở tinh thần trách nhiệm, năng lực thực tiễn và ý thức phụng sự xã hội.

Đặc biệt, Nhà thờ họ Hồ Văn hiện còn lưu giữ nhiều sắc phong, văn bằng và tư liệu Hán Nôm liên quan đến các nhân vật của dòng họ: đó là những sắc phong tôn vinh vị tiền hiền khai khẩn làng, là sắc chỉ bổ nhiệm quan chức, là bằng cấp của Bộ Binh, Bộ Hộ, Bộ Lại, là những quyết định của Quảng Bình Quân thứ, là những văn bản hành chính mang đậm hơi thở của bộ máy nhà nước triều Nguyễn. Mỗi văn bản là một lát cắt của lịch sử. Ghép lại với nhau, chúng tạo thành một bức tranh gần như hoàn chỉnh về hành trình phụng sự đất nước của nhiều thế hệ trong một dòng họ. Điều hiếm có là phần lớn những tư liệu ấy vẫn còn được bảo quản khá nguyên vẹn ngay tại nhà thờ. Đây không chỉ là tài sản tinh thần của riêng dòng họ mà còn là những nguồn tư liệu gốc có giá trị trong nghiên cứu lịch sử, văn hóa và chế độ khoa cử, hành chính của triều Nguyễn, góp phần làm sáng rõ lịch sử của vùng đất và con người nơi đây, lịch sử của một dòng họ đã hòa vào lịch sử của quê hương.

Với những giá trị đó, Nhà thờ họ Hồ Văn được xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 2824 /QĐ-UBND ngày 15 tháng 7 năm 2026 của UBND tỉnh Quảng Trị là sự ghi nhận xứng đáng của Nhà nước đối với những giá trị lịch sử, văn hóa của di tích; đồng thời là sự trân trọng đối với công lao của các thế hệ tiền nhân và sự đóng góp của các thế hệ con cháu dòng họ Hồ Văn trong quá trình dựng xây, bảo vệ quê hương.

                                Hoàng Chinh