Chi tiết - Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Đũa gỗ Quảng Thủy, sản phẩm OCOP 5 sao. Nguồn IPA

Theo Quyết định, sản phẩm OCOP là sản phẩm đặc sản, đặc sắc, có nguồn gốc và mang đặc trưng của địa phương, được sản xuất theo tiêu chuẩn gắn với các giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội, hướng tới phát triển xanh, bền vững và được cơ quan quản lý nhà nước công nhận theo Bộ tiêu chí được quy định tại Quyết định này.

Các sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được chia thành 6 nhóm gồm: thực phẩm; đồ uống; dược liệu và sản phẩm từ dược liệu; hàng thủ công mỹ nghệ; sinh vật cảnh; dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch. Đối tượng tham gia chương trình bao gồm hợp tác xã; tổ hợp tác; doanh nghiệp nhỏ và vừa; trang trại, hộ sản xuất, hộ kinh doanh cùng các tổ chức liên quan đối với nhóm sản phẩm dịch vụ du lịch.

Bộ tiêu chí OCOP là căn cứ để đánh giá, phân hạng, công nhận, nâng hạng và công nhận lại sản phẩm OCOP trên phạm vi cả nước. Việc đánh giá được thực hiện theo thang điểm 100, gồm các nhóm tiêu chí: Nhóm tiêu chí về sản phẩm và sức mạnh cộng đồng chiếm 40 điểm; Nhóm tiêu chí về khả năng tiếp thị (gồm tiếp thị, câu chuyện sản phẩm) chiếm 25 điểm; Nhóm tiêu chí về chất lượng sản phẩm (gồm chi tiêu cảm quan, dinh dưỡng, tính độc đáo của sản phẩm, công bố chất lượng sản phẩm, đảm bảo chất lượng sản phẩm, hướng dẫn sử dụng, cơ hôi thị trường toàn cầu) chiếm 35 điểm.

Căn cứ kết quả đánh giá sản phẩm theo Bộ tiêu chí, sản phẩm OCOP được phân thành 5 hạng, gồm: Sản phẩm OCOP hạng 5 sao (cấp quốc gia) đạt từ 90 đến 100 điểm, là sản phẩm đặc trưng, có thương hiệu, đạt tiêu chuẩn chất lượng cao và có tiềm năng phát triển thị trường quốc tế. Sản phẩm OCOP hạng 4 sao (cấp tỉnh) đạt từ 70 đến dưới 90 điểm, là sản phẩm đặc trưng, có chất lượng tốt, khả năng tiếp cận thị trường cao và có tiềm năng nâng hạng. Sản phẩm OCOP hạng 3 sao (cấp tỉnh) đạt từ 50 đến dưới 70 điểm, là sản phẩm đặc thù, bảo đảm chất lượng ổn định và được thương mại hóa. Sản phẩm OCOP hạng 2 sao đạt từ 30 đến dưới 50 điểm, là sản phẩm bước đầu hình thành chất lượng, có thể tiếp tục được hỗ trợ nâng cao chất lượng để nâng hạng. Sản phẩm OCOP hạng 1 sao đạt dưới 30 điểm, là sản phẩm cơ sở, chưa được thương mại, được hỗ trợ nâng cao chất lượng để nâng hạng. Việc phân hạng sao không chỉ giúp người tiêu dùng nhận diện chất lượng sản phẩm mà còn là động lực để các chủ thể OCOP không ngừng đổi mới, hoàn thiện quy trình sản xuất và nâng cao giá trị thương hiệu.

Quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được thực hiện theo nguyên tắc công khai, minh bạch, khách quan và tuân thủ các quy định của pháp luật về cạnh tranh với sự tham gia của hội đồng đánh giá ở các cấp:  UBND cấp tỉnh tổ chức đánh giá, phân hạng và công nhận các sản phẩm OCOP hạng 3 sao và 4 sao. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức đánh giá, phân hạng và công nhận các sản phẩm OCOP hạng 5 sao. Giấy chứng nhận cho sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên có thời hạn 36 tháng kể từ ngày được cơ quan có thẩm quyền cấp.

Để bảo đảm tính thường xuyên và kịp thời trong công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm, UBND cấp tỉnh phải tổ chức ít nhất 2 đợt đánh giá OCOP mỗi năm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng tổ chức tối thiểu 2 đợt đánh giá sản phẩm OCOP cấp quốc gia hằng năm. Căn cứ tình hình thực tế, các địa phương và cơ quan quản lý có thể tổ chức thêm các đợt đánh giá bổ sung.

Quyết định cũng quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký tham gia đánh giá, nâng hạng và đánh giá lại sản phẩm OCOP. Theo đó, chủ thể OCOP có thể nộp hồ sơ trực tiếp hoặc thông qua hệ thống phần mềm quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số trong triển khai Chương trình.

Đối với lĩnh vực du lịch, việc tiếp tục đưa dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch vào hệ thống phân hạng OCOP là cơ sở quan trọng để các địa phương khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch nông thôn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, làng nghề, cảnh quan và sản phẩm bản địa. Qua đó, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao thu nhập cho người dân, tạo sinh kế bền vững và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới.  

Mỹ Ngọc