Chi tiết - Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Máy bay C-119, còn được gọi là “Flying Boxcar” (toa tàu bay), là loại máy bay vận tải kết hợp chiến đấu quân sự do Hoa Kỳ sản xuất, từng được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động quân sự trong chiến tranh tại Việt Nam. Máy bay C-119 gắn liền với nhiều chiến dịch quân sự lớn, trong đó có chiến dịch Khe Sanh năm 1968. Sân bay Tà Cơn, một trong những cứ điểm quân sự lớn, trọng yếu của quân đội Hoa Kỳ và chính quyền Sài Gòn trước năm 1975, là địa danh gắn liền với chiến thắng Khe Sanh vang dội. Việc đưa máy bay C-119 (chiếc duy nhất trên lãnh thổ Việt Nam) làm hiện vật trưng bày tại di tích quốc gia Sân bay Tà Cơn có ý nghĩa đặc biệt trong việc phục dựng không gian lịch sử, giúp người xem hình dung rõ hơn quy mô, tính chất của cuộc chiến tranh. Hiện vật không chỉ mang giá trị trưng bày, mà còn là phương tiện truyền tải ký ức lịch sử một cách trực quan, sinh động và thuyết phục, góp phần tái hiện sinh động một giai đoạn lịch sử khốc liệt nhưng hào hùng của dân tộc.

Bàn giao hiện vật máy bay C-119 của Nhà máy A41 cho Bảo tàng tỉnh

Nhà máy A41, đơn vị có bề dày truyền thống trong công tác sửa chữa, bảo dưỡng và phục hồi khí tài hàng không quân sự của Quân chủng Phòng không - Không quân, đã trực tiếp thực hiện các công đoạn kỹ thuật cần thiết để bảo quản, phục hồi hình dáng nguyên bản của máy bay C-119 trước khi bàn giao. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cán bộ kỹ thuật, chuyên gia hàng không và lực lượng bảo tàng, nhằm bảo đảm hiện vật đạt yêu cầu về an toàn, tính nguyên gốc và giá trị trưng bày lâu dài trong điều kiện ngoài trời.

Phát biểu tại buổi lễ, đại diện Nhà máy A41 nhấn mạnh rằng việc bàn giao máy bay C-119 cho Bảo tàng Quảng Trị không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là trách nhiệm và tình cảm của những người lính không quân đối với lịch sử dân tộc. Mỗi chi tiết của hiện vật đều chứa đựng những câu chuyện chiến tranh, những bài học về ý chí, tinh thần chiến đấu và khát vọng hòa bình. Thông qua việc trưng bày tại Sân bay Tà Cơn, máy bay C-119 sẽ trở thành “nhân chứng lịch sử” trực quan, góp phần giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu rõ hơn về sự khốc liệt của chiến tranh và giá trị của hòa bình hôm nay.

Về phía Bảo tàng Quảng Trị, ông Ngô Quốc Phong - Phó Giám đốc đơn vị khẳng định sau khi tiếp nhận hiện vật, đơn vị tiếp tục quản lý và khai thác hiệu quả theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa. Máy bay C-119 được trưng bày tại di tích quốc gia Sân bay Tà Cơn tạo thành điểm nhấn quan trọng trong không gian trưng bày ngoài trời, bổ sung hoàn chỉnh cho hệ thống hiện vật về Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh. Đây cũng là tiền đề để Bảo tàng tỉnh tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ lý lịch hiện vật cho máy bay C-119 và đồng thời xây dựng các chương trình thuyết minh, giáo dục trải nghiệm lịch sử, phục vụ du khách trong và ngoài nước.

Lễ bàn giao máy bay C-119 khép lại trong không khí trang trọng, thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tri ân quá khứ và hướng tới tương lai. Sự kiện là minh chứng cho nỗ lực chung của các cơ quan quân đội và văn hóa trong việc bảo tồn di sản lịch sử quân sự, góp phần làm giàu thêm kho tàng ký ức chiến tranh cách mạng của tỉnh Quảng Trị nói riêng và cả nước nói chung. Trong thời gian tới, hiện vật máy bay C-119 tại di tích quốc gia Sân bay Tà Cơn sẽ tiếp tục phát huy giá trị, trở thành địa chỉ đỏ trong hành trình tìm hiểu lịch sử, tuyên truyền giáo dục tinh thần yêu nước và khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

                                                                               Khánh Tâm