Chi tiết - Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Nghị định 350/2025/NĐ-CP được ban hành trong bối cảnh nền văn học nước nhà đang đứng trước những cơ hội và thách thức từ làn sóng công nghệ. Điểm sáng nổi bật của Nghị định chính là tư duy cởi mở trong việc huy động nguồn lực. Thay vì chỉ dựa vào ngân sách nhà nước, Nghị định đã khơi thông cơ chế để các tổ chức, cá nhân và đặc biệt là khối doanh nghiệp tư nhân tham gia mạnh mẽ vào chuỗi giá trị văn học - từ khâu sáng tác, xuất bản cho đến quảng bá. Điều này không chỉ giảm bớt gánh nặng tài chính công mà còn tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy thị trường văn học phát triển năng động hơn.

Không dừng lại ở các phương thức truyền thống, Nghị định 350/2025/NĐ-CP đặc biệt nhấn mạnh việc thúc đẩy chuyển đổi số. Trong thời đại 4.0, văn học không thể chỉ đóng khung trong những cuốn sách in truyền thống. Sự xuất hiện của các định dạng mới như: sách điện tử (ebook), sách nói (audiobook) và các nền tảng thư viện số được Nghị định 350/2025/NĐ-CP bảo trợ sẽ giúp văn học thu hẹp khoảng cách với độc giả trẻ - những người đang sống và thở cùng nhịp điệu công nghệ.

Nghị định 350/2025/NĐ-CP khuyến khích tổ chức trại viết, trại sáng tác văn học và cuộc thi viết, cuộc thi sáng tác tác phẩm văn học

Bên cạnh đó, Nghị định 350/2025/NĐ-CP đã xác lập một danh mục các đề tài ưu tiên hỗ trợ cho thấy một tầm nhìn bao quát, kết hợp hài hòa giữa dòng chảy lịch sử và hơi thở đương đại. Việc đặt các đề tài về Đảng, cách mạng, lịch sử dân tộc và đặc biệt là chủ quyền biển đảo, biên giới lên hàng đầu cho thấy văn học luôn được coi là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng. Văn học phải có trách nhiệm bác bỏ luận điệu xuyên tạc, bảo vệ sự bình yên của Tổ quốc. Nghị định cũng khuyến khích các tác phẩm về “con người mới” tham gia vào sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hóa xã hội của đất nước; phong trào thi đua yêu nước; về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; sự nghiệp xây dựng và phát triển nông thôn mới và những thành tựu kinh tế-xã hội. Một nét mới đầy tinh thần nhân ái là việc đưa đề tài về người yếu thế, dân tộc thiểu số và phòng chống bạo lực gia đình vào danh mục ưu tiên. Điều này khẳng định chức năng cao quý của văn học là “nhân đạo hóa” con người và hướng tới một xã hội công bằng, tốt đẹp hơn.

Đặc biệt, việc khuyến khích tổ chức các trại sáng tác, cuộc thi viết dành riêng cho thanh thiếu niên và nhi đồng cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Chính phủ trong việc bồi dưỡng thế hệ kế cận, hình thành nhân cách và đạo đức cho chủ nhân tương lai của đất nước thông qua văn chương.

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định 350/2025/NĐ-CP là chiến lược quảng bá văn học ra thế giới. Việc giới thiệu tác phẩm thông qua triển lãm, hội chợ sách quốc tế và xây dựng các chương trình, đề án thực hiện ở nước ngoài không chỉ giúp nâng cao vị thế của tác giả Việt mà còn là con đường ngắn nhất để lan tỏa giá trị văn hóa, tâm hồn Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ tài chính và tổ chức, Nghị định 350/2025/NĐ-CP khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan. Đây là xương sống của nền công nghiệp văn hóa. Trong kỷ nguyên số, khi việc sao chép và vi phạm bản quyền diễn ra tinh vi, sự cam kết bảo vệ từ phía Nhà nước là điểm tựa vững chắc nhất để các tác giả yên tâm cống hiến. Tôn vinh tác giả không chỉ là trao những giải thưởng, mà là tạo ra một môi trường nơi trí tuệ được trân trọng và giá trị kinh tế từ tác phẩm được đảm bảo. Đây chính là nền tảng để hình thành nên đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, sống được bằng nghề và cống hiến hết mình cho nghệ thuật.

Cùng với chính sách khuyến khích, Nghị định 350/2025/NĐ-CP quy định chặt chẽ việc dừng tổ chức hoạt động và thu hồi giải thưởng văn học. Theo đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc cơ quan chuyên môn về văn hóa thuộc UBND cấp tỉnh có quyền yêu cầu dừng tổ chức trại viết, trại sáng tác, các cuộc thi và giải thưởng văn học khi hoạt động không thực hiện đúng quy định, với thời gian dừng không quá 3 tháng để khắc phục. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có thẩm quyền thu hồi giải thưởng văn học trong trường hợp không còn Ban tổ chức, hoặc khi tác giả cung cấp thông tin sai sự thật về tác phẩm, bản quyền, hay vi phạm pháp luật hình sự theo bản án có hiệu lực, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, minh bạch và uy tín của các hoạt động văn học.

Có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, Nghị định số 350/2025/NĐ-CP không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật, mà là một lời khẳng định về tầm quan trọng của văn học trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa. Chúng ta có quyền kỳ vọng vào một diện mạo mới của văn học Việt Nam. Đó sẽ là một nền văn học không chỉ giàu tính chiến đấu, đậm đà bản sắc dân tộc mà còn hiện đại, đa dạng về thể loại và ngôn ngữ thể hiện. Văn học sẽ không còn là một sân chơi hẹp mà trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước con người Việt Nam hiền hòa, kiên cường và đầy sáng tạo.

                                                                                    Quỳnh Như