Chi tiết - Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Phong Nha - Kẻ Bàng có tiềm năng trở thành thủ phủ du lịch mạo hiểm của châu Á. Ảnh: Quangtri Tourism

Qua hơn 5 năm thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, công tác quản lý Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã gặt hái được nhiều kết quả quan trọng. Các giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học được giữ gìn nguyên vẹn. Đặc biệt, cột mốc tháng 7/2025 khi UNESCO chính thức công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng cùng với Vườn Quốc gia Hin Nậm Nô (Lào) là Di sản liên biên giới đầu tiên của khu vực Đông Nam Á đã mở ra không gian phát triển mang tính thời đại, gắn liền với các cam kết quốc tế sâu rộng.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Tình trạng xâm hại lâm sản, lấn chiếm đất rừng và săn bắt động vật hoang dã vẫn diễn biến phức tạp. Chuỗi hạ tầng du lịch thiếu đồng bộ, việc chuyển đổi sinh kế cho cư dân vùng đệm chưa tạo ra bước chuyển dịch rõ nét. Đáng chú ý, công tác phối hợp liên vùng, liên ngành đôi lúc còn thiếu nhịp nhàng, nhất là trong giai đoạn đầu địa phương vận hành mô hình chính quyền hai cấp. Ngoài ra, việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị di sản hiện mới dừng lại ở mức cơ bản, chưa tương xứng với tiềm năng hiện có.

Để khắc phục các điểm nghẽn này, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu toàn hệ thống chính trị tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp đột phá. Đứng đầu là nhiệm vụ đổi mới tư duy quản trị di sản theo hướng hiện đại, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Trong điều kiện vận hành bộ máy chính quyền hai cấp, tỉnh yêu cầu phải thiết lập một cơ chế phối hợp trực tiếp, thông suốt từ cấp tỉnh đến tận các xã vùng đệm để quản lý nghiêm ngặt không gian di sản. Tỉnh ủy kiên quyết áp dụng nguyên tắc thiết chế trách nhiệm: Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra sai phạm, xâm hại tài nguyên rừng và đa dạng sinh học trong phạm vi quản lý.

Song song với việc siết chặt kỷ cương, bài toán giảm áp lực lên di sản sẽ được giải quyết bằng các chương trình lồng ghép phát triển kinh tế - xã hội, chuyển giao mô hình sinh kế bền vững cho người dân bản địa.

Về định hướng phát triển, Quảng Trị xác định mục tiêu đưa Khu du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành Khu du lịch quốc gia mang tầm vóc quốc tế. Điểm mới trong chỉ đạo lần này là tư duy dịch chuyển mạnh mẽ sang phân khúc du lịch chất lượng cao, có mức chi tiêu lớn và thời gian lưu trú dài ngày. Địa phương sẽ ưu tiên thu hút đầu tư vào du lịch mạo hiểm, khám phá hang động, và đặc biệt là các sự kiện thể thao gắn liền với thiên nhiên như các giải chạy bộ địa hình xuyên Vườn Quốc gia đạt chuẩn quốc tế.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, công nghệ dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ được ưu tiên ứng dụng vào các khâu giám sát đa dạng sinh học, quản lý lâm nghiệp và số hóa trải nghiệm du lịch. Đặc biệt, nhằm phát huy tối đa giá trị danh hiệu của UNESCO, Quảng Trị sẽ đẩy mạnh hợp tác toàn diện với chính quyền tỉnh Khăm Muồn (Lào). Hai bên sẽ hoàn thiện cơ chế phối hợp song phương xuyên biên giới trong quản lý tài nguyên, đồng thời liên kết xây dựng các tour, tuyến du lịch chung mang đậm bản sắc liên quốc gia.

Về công tác thông tin, tuyên truyền, Chỉ thị số 18-CT/TU yêu cầu các cấp ủy, chính quyền tiếp tục quán triệt sâu rộng các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các Công ước quốc tế, khuyến nghị của UNESCO liên quan đến khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng. Nội dung tuyên truyền tập trung nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và người dân về giá trị độc nhất của di sản; đặc biệt nhấn mạnh vai trò chủ thể của cư dân vùng đệm trong việc bảo vệ hệ sinh thái, hang động và các loài động, thực vật quý hiếm. Đây được xác định là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa chiến lược nhằm tạo sự đồng thuận trong việc bảo tồn thiên nhiên, huy động các nguồn lực đầu tư đa dạng (ngân sách, ODA, xã hội hóa), đồng thời đẩy mạnh quảng bá thương hiệu di sản vươn tầm quốc tế.

                                                                                   Quỳnh Như